Finndu heilsuna í litlu hlutunum

Heilsan er afrakstur þess sem við gerum á hverjum degi

Kristján Þór Gunnarsson læknir

Kristján Þór Gunnarsson læknir segir að litlar, raunhæfar breytingar á mataræði og lífsstíl geti haft meiri áhrif á heilsuna en flestir gera sér grein fyrir. Hann hvetur fólk til að hætta að eltast við að vera fullkomin og byggja í staðinn upp venjur sem endast.

„Það sem við borðum hefur áhrif á orkustig, hormónastarfsemi, blóðsykur, meltingu og í raun nær alla líkamsstarfsemi. Næringarríkur matur getur verið eitt öflugasta verkfærið sem við höfum til að efla heilsuna, á meðan óhollt mataræði getur unnið gegn henni til lengri tíma,“ segir Kristján Þór Gunnarsson læknir.

Kristján hefur um árabil lagt áherslu á tengsl næringar, lífsstíls og langvinnra sjúkdóma. Í starfi sínu hefur hann stutt fólk við að bæta heilsuna með breytingum á lífsstíl, samhliða hefðbundnum læknismeðferðum. „Litlar raunhæfar breytingar geta haft meiri áhrif á heilsuna okkar en margir gera sér grein fyrir,“ segir hann.

Margir tengja næringu fyrst og fremst við þyngd og hitaeiningar en Kristjáni þykir mun áhugaverðara að tengja hana við áhrif á líkamsstarfsemi og líðan. „Frumurnar okkar þurfa næringu til að framleiða orku, viðhalda vöðvum, stýra hormónum og halda ónæmiskerfinu virku. Þegar líkaminn fær góða næringu finnur fólk oft mun á orku, einbeitingu, svefni og almennri líðan,“ segir hann.

Gjörunnin matvæli taka sífellt meira pláss

Síðustu ár hefur Kristján sökkt sér ofan í næringarfræði og rannsakað sérstaklega áhrif gjörunninna matvæla á heilsu. „Rannsóknir sýna að mikil neysla á gjörunnum mat eykur líkur á ýmsum sjúkdómum,“ segir hann og bendir á að mikilvægt sé að gera greinarmun á vinnslu matvæla og gjörunnum matvælum. „Gjörunnin matvæli innihalda oft mikið af hreinsuðum sykri, sterkju og aukaefnum sem við myndum sjaldan nota í venjulegri eldamennsku. Þau eru hönnuð til að vera bragðgóð og auðveld að borða sem getur ýtt undir það að við borðum meira en við þurfum. Vandinn er ekki einstaka máltíð heldur þegar þessi matvæli verða grunnurinn í mataræðinu. Þá fáum við mikla orku en tiltölulega litla næringu,“ segir hann.

Nýjasta landskönnun á mataræði sýnir að Íslendingar fá að meðaltali um 45% af orku sinni úr gjörunnum matvælum. Sá hópur sem neytir þeirra mest fær að meðaltali 64% orkunnar úr slíkum mat. „Þessar tölur sýna að við þurfum öflugt lýðheilsuátak. Ég hvet því fólk til að kynna sér þetta vel og reyna að draga úr neyslu gjörunninna matvæla.“

Byrjaðu á einni breytingu

Kristján segir freistandi að vilja gjörbreyta mataræðinu og lífsstílnum þegar fólk ákveður að taka heilsuna föstum tökum. Sú nálgun endist þó sjaldan. „Heilsa mótast miklu frekar af því sem við gerum flesta daga, en því sem við gerum af og til.“

Að hans mati er lykillinn að byggja upp nýjar venjur, og taka eitt skref í einu. „Byrjaðu á einni breytingu sem þú getur haldið út. Mér finnst oft mikilvægast að bæta svefn og draga úr streitu fyrst. Það er erfitt að byggja upp góðar matar- og hreyfivenjur ef grunnurinn er ekki til staðar. Það getur verið gott að hugsa þetta eins og hringstiga. Þú tekur eitt þrep í einu og efst er lífsstílinn sem þú vilt lifa,“ segir hann.

Heilsa er samspil einstaklings og samfélags

Kristján segir að þótt við berum ábyrgð á mörgum ákvörðunum sem hafa áhrif á heilsuna sé mikilvægt að hafa í huga að ekki búi allir við sömu aðstæður. „Erfðir, fjárhagur, streita, svefn, vinnuumhverfi og aðgengi að hollum mat skiptir allt máli. Mér finnst því betra að tala um valdeflingu en að valda sektarkennd. Þegar við skiljum hvað hefur áhrif á heilsuna getum við tekið betri ákvarðanir, en samfélagið þarf líka að skapa umhverfi sem gerir þær auðveldari.“

Hann bendir jafnframt á að lífsstílstengdir sjúkdómar séu meðal stærstu áskorana heilbrigðiskerfisins í dag. „Um 80% af kostnaði heilbrigðiskerfisins tengist sjúkdómum sem hafa tengsl við lífsstíl og umhverfi. Þess vegna skiptir miklu máli að við horfum ekki eingöngu á meðferð sjúkdóma heldur einnig á forvarnir og aðstæður sem styðja fólk til heilbrigðari lífsstíls.“

Hvað ætti að fara ofan í innkaupakörfuna?

Kristján ráðleggur fólki að velja mat sem líkist uppruna sínum. „Egg er egg, fiskur er fiskur og paprika er paprika. Því einfaldari sem maturinn er, því betri yfirsýn höfum við yfir hvað við erum að borða,“ segir hann.

Hann hvetur fólk enn fremur til að lesa innihaldslýsingar, takmarka sykraða drykki og fylla körfuna fyrst af grænmeti, ávöxtum, fiski, eggjum, kjöti og baunum og öðrum hráefnum sem hægt er að elda úr. „Markmiðið er ekki að banna neitt heldur að næringarríkur matur sé grunnurinn í mataræðinu.“

Venjur skipta meira máli en fullkomnun

Ef Kristján ætti að gefa aðeins eitt ráð væri það að hætta að eltast við að vera fullkomin. „Byggðu upp venjur sem þú getur haldið út til lengdar. Hreyfðu þig flesta daga, borðaðu næringarríkan og lítið unninn mat og leyfðu þér sveigjanleika. Líkaminn þolir vel einstaka frávik þegar grunnurinn er góður. Farðu svo oftar út. Náttúran gerir meira gagn en við gerum okkur oft grein fyrir.“

Dæmi um einfaldar breytingar:

Veldu mettandi og næringarríkan morgunmat í stað sykraðs morgunkorns.
Hreyfðu þig í 30 mínútur á dag og mundu að standa reglulega upp ef þú situr mikið.
Farðu út á hverjum degi. Dagsbirta og útivera hafa jákvæð áhrif á orku og líðan.
Slepptu kvöldnartinu yfir sjónvarpinu.
Veldu vatn oftar. Skiptu gosi og sykruðum drykkjum út fyrir vatn eða sódavatn.

Greinar & góð ráð

Hollráð

Góð orka alla leið

Fylltu á tankinn með góðu nesti úr Nettó

Hollt nesti þarf ekki að vera flókið. Þegar hungrið kallar er gott að eiga eitthvað við höndina sem bragðast vel, nærir líkamann og gefur góða orku. Líkaminn vinnur best þegar hann fær góða næringu reglulega. Hér eru nokkrar hugmyndir að hollu og góðu nesti sem hjálpar til við að halda orkunni út allan daginn.

Harðfiskur
Próteinríkur og einfaldur kostur sem auðvelt er að taka með.

Lífrænar og kryddaðar hnetur frá Foodin og MUNA
Handhægt nesti sem gefur meðal annars fitu, prótein og trefjar.

Hydrate kókosvatn
Kolsýrt kókosvatn án koffíns og óþarfa aukaefna, sem inniheldur náttúruleg steinefnasölt.

NAKD hráfæðisstykki
Hreint hráfæðisstykki úr ávöxtum og hnetum.

Lífræn epli og aðrir ferskir ávextir
Einfalt og ferskt nesti sem auðvelt er að grípa með sér.

Það þarf ekki að flækja hlutina. Veldu mat sem þér finnst góður, nærir þig vel og hentar þér hverju sinni.

‍

Hollráð

7 ráð Kristjáns Þórs að hollari innkaupum

Kristján Þór Gunnarsson læknir segir að það þurfi alls ekki að vera flókið að fylla innkaupakörfuna af mat sem styður við góða heilsu. Hér eru nokkur einföld ráð sem gott er að hafa í huga næst þegar haldið er út í búð.

‍Veldu mat sem líkist uppruna sínum
„Egg er egg, fiskur er fiskur og paprika er paprika.“ Því einfaldari sem maturinn er þeim mun betri yfirsýn höfum við yfir það sem við erum að borða. ‍
Lestu innihaldslýsingar
Kynnu þér hvað er í matnum sem fer í körfuna. Reyndu að takmarka matvæli sem innihalda mikið af viðbættum sykri eða eru mjög unnin og hafa mörg innihaldsefni. ‍
Eldaðu oftar frá grunni
Þegar þú eldar úr góðum hráefnum hefurðu mesta stjórn á því sem fer í matinn. Það þarf ekki að gerast allt í einu, byrjaðu smátt og veldu einfaldar uppskriftir. ‍
Ekki drekka orkuna
Takmarkaðu sykraða drykki og fljótandi hitaeiningar. Vatn er besti vökvinn til að slökkva á þorsta. ‍
Hafðu sætt sem spari
Sælgæti, kex, kökur og snakk eiga best við í hófi, til dæmis við sérstök tilefni eða í litlu magni þegar þig langar í eitthvað sætt, helst eftir næringarríka máltíð. ‍
Láttu ekki blekkjast af umbúðum
Þótt vara sé markaðssett sem sykurlaus eða með fáum hitaeiningum getur hún samt haft svipuð áhrif á líkamann og eftiréttir. Horfðu á innihaldið og heildarmyndina. ‍
Fylltu körfuna fyrst af næringarríkum mat
Byrjaðu á að versla grænmeti, ávexti, fisk, egg, kjöt, kjúkling, baunir, ósykraðar mjólkurvörur og önnur hráefni sem hægt er að elda úr. Ef grunnurinn er góður þarf ekkert að vera bannað. Lykillinn er að finna jafnvægið.

‍

Hollráð

6 einföld ráð til þess að auka góða orku

Það þarf ekki að umbylta deginum til að huga betur að orkunni. Næringarríkur matur, að drekka nóg og stuttar pásur nokkrum sinnum á dag eru einföld atriði sem geta gefið aukinn kraft inn í hversdaginn.

Bættu próteini við morgunmatinn
Próteinríkur morgunmatur getur aukið seddu og verið góður grunnur fyrir daginn. Egg, grísk jógúrt, grautur eða drykkur með viðbættu próteini eru dæmi um einfaldar leiðir til að bæta próteini við morgunmatinn.
‍ Hugsaðu um samsetningu máltíða
Prótein, trefjar, fita og kolvetni eiga öll sinn stað. Fjölbreytt máltíð gefur líkamanum blöndu af orku og næringarefnum. ‍
Hafðu gott nesti við höndina
Harðfiskur, ávextir, hnetur eða annað næringarríkt nesti er einfalt að grípa með. ‍
Mundu eftir vökvanum
Góð vökvun yfir daginn skiptir máli fyrir eðlilega líkamsstarfsemi. Vatn er góður grunnur en stundum getur einnig þurft að huga að söltum og öðrum steinefnum. ‍
Brjóttu upp kyrrsetuna
Stattu upp, fáðu þér ferskt loft og teygðu úr þér. Nægt súrefni, birta og hreyfing yfir daginn er góð leið til að brjóta upp langa kyrrsetu. ‍
Ekki treysta bara á skyndiorkuna
Kaffi og sætindi geta verið freistandi þegar líður á daginn og orkan dvínar en góð næring og vökvi leggja enn betri grunn að góðum og orkumiklum degi.

‍

Gusumeistararnir Ólína og Silja

Gusuæði á Íslandi

Gusumeistararnir Ólína Þorleifsdóttir eigandi Fjörugufunnar og Velferðalags og Silja Þórðardóttir gusumeistari, eigandi Herjólfsgufunnar og Velferðalags ræða hvað það er sem gerir gusuupplifunina svona sérstaka.

Er að myndast ný velferðarmenning í gusuæðinu á Íslandi?

Sífellt fleiri Íslendingar sækja í skipulagðar gusur, ekki aðeins til að slaka á heldur líka til að efla heilsu og endurheimt. En hvað er það sem gerir þessa upplifun svona sérstaka?

Gusa er sánuupplifun sem byggir venjulega á þremur lotum í sánu þar sem hver lota er um 15 mínútur. Kæling er á milli lota, ýmist í sjó, vatni eða í ferskum andvara. Gusumeistari leiðir upplifunina með því að dreifa hitanum, velja tónlist, nota ilmkjarnaolíur, leiða öndun og stundum söng eða hugleiðslu. Úr verður upplifun sem snertir bæði líkama og huga, sannkallað ferðalag fyrir skynfærin. Ilmkjarnaolíurnar eru ómissandi hluti af upplifuninni og með réttum ilmolíum skapast fallegt samspil á milli skynfæra. Við höfum verið hrifnar af olíunum frá NOW. Sem dæmi gefur rósmarín ferskan og upplífgandi ilm, appelsínuolía fyllir rýmið hlýjum og frískandi sítruskeim og eucalyptus vekur skilningarvitin og eykur tilfinningu fyrir ferskleika. Samspil hitans, ilmsins, tónlistarinnar og öndunarinnar gerir hverja gusu að einstakri upplifun sem nær til allra skynfæra.

En hvers vegna hefur þessi hefð náð svona sterkri fótfestu hér á landi?

Svarið er í raun einfalt. Fólki líður vel eftir góða gusu. Í hitanum hækkar púlsinn og blóðflæðið eykst og líkaminn fær örvun sem styrkir blóðrásina, hitastjórnun og efnaskipti. Þannig getur regluleg víxlverkun hita og kulda hjálpað líkamanum að þola álag betur, stutt við endurheimt, stuðlað að slökun, aukinni orku og vellíðan. Fjölmargar rannsóknir benda til þess að regluleg sánunotkun geti haft jákvæð áhrif á hjarta og æðakerfi, dregið úr streitu og stutt við almenna heilsu. Það kemur því ekki á óvart að þjóðir sem hafa ræktað sánumenningu í áratugi, svo sem Finnar og Eystrasaltsþjóðirnar, líti á sánuna sem eðlilegan hluta af heilbrigðum lífsstíl.

Líkamlegur ávinningur er skýr en einn mikilvægasti þátturinn er að okkar mati sá félagslegi. Í skipulagðri gusu safnast fólk á öllum aldri og úr ólíkum áttum saman. Þar skiptir starfsheiti, aldur eða samfélagsstaða ekki máli. Við sitjum öll saman í hitanum, öndum saman og deilum sömu upplifun. Í sánunni verða allir jafnir.

Á tímum þar sem sífellt fleiri upplifa einmanaleika og félagslega einangrun er þetta dýrmætt. Rannsóknir á hamingju og vellíðan hafa ítrekað sýnt að sterk félagsleg tengsl eru meðal mikilvægustu þátta góðrar geðheilsu og lífsgæða. Skipulögð gufustund verður þannig samfélagsleg athöfn sem eflir tengsl, tilfinningu fyrir því að tilheyra og upplifunina af því að vera hluti af hópi.

Það er eitthvað sérstakt við að deila þessari reynslu með öðrum. Þegar tónlistin fyllir rýmið, ilmirnir blandast hitanum og gusumeistarinn leiðir hópinn í gegnum loturnar myndast stemning sem erfitt er að lýsa með orðum. Margir lýsa upplifuninni þannigað þeir gangi út bæði rólegri og orkumeiri en þegar þeir komu inn. Brosin eftir síðustu lotuna segja oft meira en mörg orð.

Það er því ekki tilviljun að sífellt fleiri staðir um land allt bjóða nú upp á skipulagðar gufustundir sem vettvang fyrir heilsueflingu, núvitund, samveru og vellíðan.

Við teljum að þessi þróun endurspegli ákveðna þörf samtímans. Í hraða hversdagsins leitar fólk að leiðum til að hægja á, tengjast eigin líkama og hitta annað fólk í umhverfi þar sem ekkert skiptir máli annað en augnablikið sjálft. Kannski er það einmitt ástæðan fyrir því að gusuæðið heldur áfram að vaxa. Gusan er rými þar sem heilsa, gleði og mannleg tengsl fá að njóta sín.

‍

Gummi Emil

Styrkurinn býr í huganum

Gummi Emil er þekktur fyrir kraftmikinn karakter, aga og hreinskilni. Hann segir að sannur styrkur sé ekki mældur í vöðvastærð heldur í hugrekkinu til að standa með sjálfum sér og fylgja eigin sannfæringu.

„Þegar lítil börn benda á mig og segja: „Vá, hvað þú ert sterkur!“ þá bendi ég alltaf á höfuðið og segi: „Þetta snýst um að vera sterkur hérna.“

Harðari að utan en innan

Þótt margir upplifi Gumma sem harðan og ákveðinn mann segir hann þá ímynd aðeins segja hluta sögunnar. „Ég held að margir haldi að ég sé harður maður vegna þess hvernig ég lifi og æfi. En sannleikurinn er sá að ég er líka mjög viðkvæmur og finn fyrir djúpri samkennd með fólki. Mér þykir vænt um fólkið í kringum mig og eins og Bubbi sagði: Að elska er að finna til.“

Styrkur snýst um meira en vöðva

Að mati Gumma er líkamlegur styrkur aðeins lítill hluti af því sem skiptir máli. „Fyrir mér snýst styrkur um að fylgja eigin sannfæringu, standa með sjálfum sér og geta horfst í augu við sjálfan sig án dóma.“ Hann segir hreyfingu einnig kenna okkur miklu meira en að verða sterkari líkamlega. „Þegar við lærum að takast á við óþægindi og áskoranir í æfingum styrkjum við líka hugann. Sú reynsla nýtist alls staðar í lífinu. Þess vegna finnst mér svo mikilvægt að börn og ungmenni hreyfi sig og læri á líkamann sinn. Þegar við gefum líkamanum ást og athygli eigum við líka auðveldara með að gefa öðrum ást.“

Hann segir að raunverulegur styrkur felist líka í því að geta fyrirgefið, sleppt tökunum og notið þess að gera sitt besta án þess að vera stöðugt bundinn við ákveðna útkomu.

Að fylgja eigin sannfæringu

Gummi hefur stundum verið umdeildur fyrir skoðanir sínar. Hann segir það þó aldrei hafa verið markmið í sjálfu sér. „Það mega allir hafa sína skoðun. Svo lengi sem ég tala frá hjartanu, fylgi minni sannfæringu og geri mitt besta reyni ég að láta skoðanir annarra ekki stjórna mér.“

Náttúran heldur mér í jafnvægi

Ein dagleg venja hefur haft meiri áhrif á heilsu Gumma en flestar aðrar. „Að fara út í birtuna á hverjum degi, sama hvernig veðrið er.“ Hvort sem hann hjólar, gengur eða hreyfir sig utandyra segir hann náttúruna hjálpa sér að róa hugann og vera meira til staðar. „Ég gef mér tíma til að taka eftir umhverfinu og beina athyglinni að því sem er fyrir framan mig. Það hjálpar mér að sleppa því að dæma og vera meira í núinu.“

Velur gæði fram yfir magn

Gummi segist vera mjög meðvitaður um það sem hann setur ofan í sig og spyrji sig alltaf sömu spurninga áður en hann velur fæðubótarefni. „Hver er tilgangurinn með þessu? Er þetta í samræmi við það hver ég er og hvernig ég vil hugsa um líkamann minn? Ég reyni alltaf að velja gæði fram yfir magn.“

Þegar hann kynntist Protis Omega-3 fiskiolíu vakti uppruni hennar strax áhuga hans. „Ég vil alltaf eiga góða fiskiolíu sem ég treysti. Það sem heillaði mig við Protis var að hún er unnin úr íslenskri síld, er kaldhreinsuð og inniheldur astaxanthin. Svo finnst mér hún einfaldlega mjög góð á bragðið.“

Gummi segist einnig hafa fundið fyrir jákvæðum breytingum eftir að hann byrjaði að taka olíuna reglulega.

„Ég finn fyrir meiri orku í hreyfingu og daglegu lífi en ég lyfti, geng mikið og tek á móti hópum þar sem ég býð upp á sjósund, sánugusur og tónlistarupplifanir. Mér finnst ég líka betur í stakk búinn til að takast á við það sem hver dagur ber í skauti sér. Olían er orðin fastur liður í rútínunni hjá mér og ég upplifi að hún hjálpi mér einnig að takast betur á við kuldann.“

Litlu venjurnar skipta mestu máli

Ef Gummi ætti að gefa fólki sem vill bæta heilsuna eitt ráð væri það að byrja strax en byrja á einfaldri breytingu. „Farðu út að ganga á hverjum degi, sama hvernig viðrar. Drekktu vatn á morgnana. Borðaðu meiri fisk eða taktu góða omega-3 olíu. Litlar venjur sem þú endurtekur á hverjum degi geta breytt miklu.“

En mikilvægasta ráðið hans snýst ekki um mataræði eða hreyfingu. „Sýndu þér meiri mildi. Segðu við sjálfa/n þig: Ég er nóg eins og ég er. Ég fyrirgef mér. Ég elska mig.“

Daglegar heilsuvenjur Gumma Emils

Farðu út á hverjum degi, sama hvernig viðrar.

Byrjaðu daginn á stóru glasi af vatni með klípu af íslensku sjávarsalti.

Hreyfðu þig á hverjum degi, jafnvel þótt það sé aðeins stuttur göngutúr.

Borðaðu meiri fisk eða taktu góða omega-3 olíu.

Stundaðu kulda- og hitameðferð ef það hentar þér.

Gefðu þér tíma í kyrrð og núvitund.

Sýndu þér mildi og byggðu upp venjur sem endast.

Af hverju Protis Omega-3 fiskiolía með astaxanthin?

Kaldhreinsuð íslensk síldarolía

1360 mg af EPA og DHA í dagskammti

Með íslensku astaxanthini frá Algalífi

Styður hjarta, heila, sjón, húð og liði

Milt bragð sem hentar daglegri notkun

‍

Er náttúruleysi nýja heilsuógnin?

Kristín Sigurðardóttir slysa- og bráðalæknir

„Hvað ef einn af áhættuþáttum nútímalífsins er einfaldlega sá að við erum of lítið úti?“ spyr Kristín Sigurðardóttir, slysa- og bráðalæknir. „Við þekkjum vel áhrif reykinga, hreyfingarleysis og óholls mataræðis á heilsuna, en tölum mun minna um það sem ég kalla náttúruleysi.“

Kristín hefur um árabil sinnt heilsueflingu, forvörnum og kennslu. Hún kennir við Háskóla Íslands og Háskólann í Reykjavík, situr í Lýðheilsuráði Læknafélags Íslands og heldur reglulega fyrirlestra um heilsu, seiglu og streitustjórnun fyrir atvinnulífið. Hún rekur einnig fyrirtækið Á heildina litið, þar sem lögð er áhersla á það hvernig fólk getur eflt heilsu sína, seiglu, samskipti og árangur í síbreytilegu samfélagi.

Náttúruleysi er vanmetinn áhættuþáttur

Í fyrirlestrum sínum bendir Kristín á að margir Vesturlandabúar hafi aldrei búið við meiri þægindi en samt glími sífellt fleiri við þreytu, streitu og svefnvanda. Hún telur að ein skýringin sé sú að við höfum fjarlægst það umhverfi sem líkamar okkar þróuðust til að lifa í, en það er náttúran. Hún notar hugtakið náttúruleysi til að lýsa því þegar tengsl okkar við náttúruna hafa rofnað.

„Hugtakið er íslensk þýðing mín á Nature Deficit Disorder. Það lýsir þeim áhrifum sem það getur haft á líkamlega og andlega heilsu þegar við verjum of litlum tíma utandyra. Ég tel að náttúruleysi sé áhættuþáttur fyrir heilsu, rétt eins og reykingar eða kyrrseta.“ Hún bendir á að maðurinn hafi þróast í nánu sambandi við náttúruna en búi nú við allt aðrar aðstæður. „Richard Louv, sem setti þetta hugtak fram, var í fyrstu að vísa til þessara miklu breytinga í nútímalífi okkar mannfólksins. Þegar börnin voru ekki lengur að alast upp eins mikið utandyra og í skóginum, en mjög fljótt víkkaði merking hugtaksins út og fór að eiga við um okkur öll,“ segir hún.

Þegar við fjarlægjumst náttúruna

Aðspurð hvers vegna hún telji náttúruleysi eina af stærstu heilsuáskorunum nútímans segir Kristín svarið í raun einfalt. „Við erum hluti af vistkerfi jarðar og höfum þróast í nánu samspili við náttúruna. Þegar við röskum því jafnvægi, eða fjarlægjumst það umhverfi sem líkami okkar þróaðist í, aukast líkurnar á að það fari illa með okkur á endanum. Þetta þurfum við að hafa í huga þegar við skipuleggjum samfélagið og tökum ákvarðanir um lífsstíl og umhverfi,“ segir hún og bætir við að þegar hún var í læknisfræði í lok síðustu aldar var talið að um 40% þeirra sjúkdóma sem heilbrigðiskerfi Vesturlanda glímdu við tengdust lífsstíl. „ Í dag er talið að hlutfallið sé komið yfir 80%. Það sýnir að tækifærin til að efla forvarnir og bæta heilsu fólks eru gríðarleg.“

Líkamsklukkan þarf náttúrulega birtu

Kristín segir að birta sé einn mikilvægasti þátturinn þegar kemur að heilsu og vellíðan. „Birta og myrkur stýra líkamsklukkunni okkar. Hún stjórnar í raun takti líkamans, líkt og hljómsveitarstjóri stjórnar hljómsveit. Þegar líkamsklukkan er vel stillt vinna kerfi líkamans betur saman.“

Hún segir nútímalífsstílinn hins vegar oft vinna gegn þessari náttúrulegu stillingu. „Við eyðum um 90% tíma okkar innandyra og fáum því síður náttúruleg skilaboð frá birtu dagsins og myrkri kvöldsins. Auk þess geta skjáir og sterk LED-lýsing á kvöldin ruglað líkamsklukkuna og gert líkamanum erfiðara fyrir að undirbúa sig fyrir svefn.“

Lítil skref geta skipt miklu

Kristín segir að það þurfi ekki róttækar breytingar til að færa sig nær náttúrulegri lífsstíl. „Byrjaðu daginn á að fara út eða opna gluggann og njóta morgunbirtunnar. Reyndu að fá náttúrulega birtu yfir daginn, hreyfðu þig reglulega og gefðu líkamanum tækifæri til að njóta myrkursins á kvöldin. Það styður bæði svefn, endurheimt og orku.“

Hún hvetur fólk einnig til að huga að grunnstoðum heilsunnar. „Við þurfum hreint loft, hreint vatn, næringarríkan mat, hreyfingu, náttúru og góð samskipti við annað fólk. Þetta eru einföld atriði en þau skipta meira máli en við gerum okkur oft grein fyrir.“

Eitt ráð sem allir geta tileinkað sér

Ef Kristín mætti velja eina daglega venju sem hún vildi að fleiri tileinkuðu sér væri svarið einfalt. „Þegar þú vaknar skaltu minna þig á hvað það er dýrmætt að vera á lífi. Farðu svo út eða opnaðu gluggann og njóttu morgunbirtunnar. Það kemur þér af stað inn í daginn og hjálpar líkamanum bókstaflega að stilla líkamsklukkuna.“

‍

Greinar & góð ráð

Hollráð

Einföld ráð til að bæta svefninn

Góður svefn skiptir miklu máli fyrir endurheimt, bæði líkama og sálar. Hér eru nokkur einföld atriði sem geta hjálpað þér að fá betri nætursvefn.

Vertu úti í dagsbirtu
Dagsbirta, sérstaklega fyrri part dags, hjálpar líkamanum að stilla líkamsklukkuna.

Hreyfðu þig yfir daginn
Regluleg hreyfing getur stutt við góðan svefn, hvort sem það er æfing, göngutúr eða önnur hreyfing.

Hafðu svefnherbergið svalt og dimmt
Rólegt, dimmt og svalt umhverfi getur hjálpað líkamanum að slaka.

Hægðu á þér fyrir svefn
Prófaðu að draga úr skjánotkun og gefa líkama og huga tækifæri til að róa sig áður en þú ferð að sofa.

Hugsaðu um koffínið
Koffín getur haft áhrif langt fram eftir degi og því getur verið gott að draga úr því, sérstaklega seinni part dags.

Gerðu te-ið að hluta af kvöldrútínunni
Máltíðir rétt fyrir svefn geta haft áhrif á svefninn. Ef þig langar í eitthvað getur koffínlaust jurtate verið notalegur endir á deginum.

Finndu takt sem hentar þér
Að fara að sofa og vakna á svipuðum tíma getur hjálpað þér að halda líkamanum í góðu jafnvægi.

Góður svefn snýst ekki um fullkomna rútínu. Finndu það sem hjálpar þér að hægja á, hvílast vel og fara inn í nýjan dag fullur orku.

‍

Bloom kreatín og breytingaskeiðið

Hvers vegna velja sífellt fleiri konur kreatín?

Kreatín er farið að vekja mikla athygli og þá sérstaklega sem hluti af daglegum venjum kvenna á breytingaskeiðinu.

Kreatín hefur lengi verið tengt við líkamsræktarheiminn og karla sem lyfta þungum lóðum. Sú ímynd hefur þó breyst á undanförnum árum. Í dag eru sífellt fleiri konur að uppgötva kreatín sem gagnlegt bætiefni, sérstaklega á breytingaskeiðinu, þegar líkaminn gengur í gegnum margvíslegar breytingar.

Breytingaskeiðið er oft tengt við hitakóf, svefntruflanir og hormónasveiflur. Margar konur upplifa líka breytingar á vöðvastyrk, þoli og getu líkamans til að jafna sig eftir æfingar. Æfingar geta krafist meiri orku en áður, endurheimt verður hægari og erfiðara getur reynst að viðhalda styrk og vöðvamassa.

Líkaminn framleiðir kreatín

Kreatín er efni sem líkaminn framleiðir sjálfur og geymir að mestu leyti í vöðvunum. Hlutverk þess er að styðja við hraða orkuframleiðslu þegar líkaminn þarf skyndilega á miklum krafti að halda, til dæmis í styrktaræfingum. Þegar kreatínbirgðir eru góðar geta vöðvarnir unnið betur undir álagi. Það getur skilað sér í meiri krafti, betri þjálfun og hraðari bata eftir æfingar.

Rannsóknir benda til þess að estrógen geti haft áhrif á kreatínframleiðslu líkamans. Þegar estrógen lækkar á breytingaskeiðinu geta orðið breytingar á því hvernig vöðvar framleiða og nýta orku. Þetta er ein ástæða þess að kreatín hefur vakið aukna athygli sem bætiefni fyrir konur á þessu lífsskeiði.

Merki um að kreatín sé að virka

Margar konur hika við að nota kreatín vegna ótta við þyngdaraukningu. Í raun tengist sú breyting oftast aukinni vökvasöfnun í vöðvafrumum en ekki fitusöfnun. Það er einfaldlega merki um að kreatínið sé að virka.

Fyrir konur sem vilja viðhalda styrk, ná árangri í styrktarþjálfun og halda líkamanum sterkum þrátt fyrir hækkandi aldur getur kreatín verið einföld og áhrifarík viðbót við heilbrigðan lífsstíl.

Kreatínið frá BLOOM er þróað með þarfir kvenna í huga og styður við orkuframleiðslu, vöðvastarfsemi og endurheimt á öllum lífsskeiðum. Kreatínið er fínmalað og leysist vel upp í vatni. Það er fáanlegt bragðlaust og með bragði sem gerir daglega inntöku bæði einfalda og þægilega.

‍

Hvað þýðir það að vera Gyðja?

Lífskraftur snýst ekki um að hafa endalausa orku heldur um að finna jafnvægi. Þegar líkami og hugur vinna saman eigum við auðveldara með að mæta áskorunum dagsins og njóta þeirra.

Sumir morgnar byrja áður en við erum tilbúin. Við opnum augun og finnum strax fyrir þreytunni, sljóleikanum, spennunni í líkamanum eða annarri vanlíðan sem erfitt getur verið að skilja. Dagurinn er varla hafinn, en samt er eins og hluti orkunnar sé þegar farinn frá okkur.

Þá spyrjum við okkur: Af hverju líður mér svona? Á mér að líða svona?

Oft leitum við að einni orsök og einni lausn. En líkaminn starfar ekki þannig. Orka, streita, svefn, næring, tíðahringur, skjaldkirtill og andleg líðan tengjast í djúpu samspili náttúrunnar. Þegar jafnvægið eins þessara þátta raskast getur það haft mikil áhrif.

Þess vegna byrjar raunverulegur lífskraftur á jafnvægi.

Jafnvægi þýðir ekki að líkaminn sé alltaf eins. Líkaminn okkar breytist stöðugt. Hormón sveiflast, þarfir þróast og álag lífsins skilur eftir sig spor. Markmiðið er ekki að berjast gegn þessum breytingum, heldur að veita líkamanum þann stuðning sem hann þarf til að mæta þeim.

Lífið á ekki aðeins að snúast um að komast í gegnum daginn. Við eigum að geta fundið fyrir okkur sjálfum. Vaknað með skýrari huga, haft orku til að skapa, styrk til að framkvæma og léttleika til að dansa, hlæja og lifa.

Úr þeirri hugsun varð Gyðja til.

Gyðja sameinar náttúruna og vísindin í einni heildstæðri blöndu. Adaptógen, plöntuútdrættir, sveppir, íslensk ber, andoxunarefni, vítamín og steinefni sem eru sérvalin þannig að þau bæta hvort annað upp og vinna saman að því að styðja líkamann á margvíslegan hátt.

Ekki sem ein lausn við einum kvilla, heldur sem dagleg stoð fyrir kerfið í heild.

Gyðja er sköpuð fyrir konuna sem vill finna aftur fyrir eigin krafti. Vera skýr, sterk og lifandi.

Hún vill vekja innri gyðjuna.

Gyðja fæst nú á Heilsudögum í völdum verslunum Nettó. Heilsudagar eru tækifæri til að prófa eitthvað nýtt, hlúa betur að sér og finna hvað styður við betri líðan.

Hví ekki að gefa Gyðjunni séns?

‍

Hvað er KRAFTUR?

Það er ekki alltaf skortur á vilja sem veldur því að við eigum erfitt með að koma hlutunum í verk. Oft er líkaminn einfaldlega að kalla eftir meiri orku, betri endurheimt og jafnvægi.

Þú situr þarna, veist nákvæmlega hvað þarf að gera, það eru endalaus verkefni framundan, og þú ert jafnvel búinn að punkta þau niður á blað. Þrátt fyrir skýr markmið situr þú kyrr, orkan er ekki alveg til staðar, einbeitingin flöktir til hægri og vinstri og það er barátta að halda verkinu áfram.

Er lausnin að reyna meira? Drekka einn kaffibolla í viðbót og þvinga okkur áfram? Þá verður hvert verkefni barátta..

Raunverulegur kraftur verður ekki til með viljastyrknum einum saman. Líkaminn vinnur sem ein heild; frumuorkan sem knýr okkur áfram, hormón sem hafa áhrif á drifkraft og endurheimt, blóðrás sem flytur súrefni og næringu, taugakerfi sem viðheldur skýrri hugsun og næringarefnin sem gera þetta allt mögulegt.

Úr þeirri hugsun varð KRAFTUR til.

KRAFTUR 2026 sameinar 22 virk innihaldsefni í einni formúlu. Öflugar jurtir, adaptógen, andoxunarefni, vítamín og steinefni voru valin af einni ástæðu: að byggja upp kraft sem endist lengur en í augnablik.

KRAFTUR er ætlaður þeim sem vilja vakna tilbúnir til að takast á við daginn. Að bera kraft í brjósti snýst ekki aðeins um daginn í dag heldur að rísa aftur upp alla morgna með KRAFTI.

Uppskrift

Hvíld er leynivopn lífsgleðinnar

Við þurfum ekki alltaf að gera meira til að auka lífsgleðina segir Berglind Guðmundsdóttir. Stundum skiptir bara meira máli að gefa líkamanum og huganum svigrúm.

Berglind Guðmundsdóttir er hjúkrunarfræðingur, gusumeistari og hún heldur úti Instagram-síðunni Lífsgleðinni, þar sem hún deilir hugmyndum um heilsu, vellíðan og það sem eykur lífsgæði. Hún hefur haldið fyrirlestra og vinnustofur um lífsgleði og hefur mikinn áhuga á því hvernig við getum lifað bæði gleðilegu og innihaldsríku lífi.

Berglind á fjölmörg áhugamál.Hún elskar göngur og utanvegahlaup í náttúrunni, gönguskíði og auðvitað góða gusu. Hún nýtur þess að umkringja sig góðu fólki, prófa nýja hluti og takast á við áskoranir. Síðastliðið ár hefur hún uppgötvað hversu mikil áhrif hvíld og rólegt taugakerfi geta haft á lífsgleðina.

Lífsgleði snýst líka um að hvílast

Berglind hefur haldið nokkrar vinnustofur um lífsgleði og hvernig við aukum hana í lífi okkar. „Það sem hefur komið mér mest á óvart er að lífsgleði snýst ekki bara um að gera meira af því sem gleður okkur. Hún snýst líka um að gefa okkur leyfi til að hvílast,“ segir hún.

Flest okkar þekkja hvernig það er að vera með marga bolta á lofti. Við vinnum, sinnum fjölskyldu og vinum, höldum utan um heimilið, reynum að finna tíma fyrir hreyfingu og gerum okkar besta til að láta allt ganga upp. Í samfélagi þar sem annríki er oft talið merki um árangur gleymum við auðveldlega að staldra við og hvílast.

„Vandinn er ekki að við séum of dugleg. Vandinn er að taugakerfið fær sjaldan tækifæri til að fara úr framkvæmdaástandi yfir í endurheimt,“ segir hún.

Taugakerfið vinnur í tveimur meginkerfum. Drifkerfið sér um að gefa okkur orku til að framkvæma, leysa verkefni og takast á við áskoranir. Sefkerfið sér hins vegar um að lækka hjartslátt, bæta meltingu, styðja ónæmiskerfið og hjálpa líkamanum að jafna sig. „Þegar við erum stöðugt í drifkerfinu hækkar streituhormónið kortisól og með tímanum getur það haft áhrif á svefn, skap, einbeitingu og orku. Þess vegna er hvíld ekki munaður heldur líffræðileg nauðsyn.“

Það þarf heldur ekki miklar breytingar til að virkja sefkerfið. „Nokkrar mínútur af hægri, djúpri öndun með lengri útöndun geta lækkað hjartslátt og róað taugakerfið. Að gera eitt í einu í stað fjölverkavinnu minnkar hugrænt álag. Stutt ganga úti, teygjur eða róleg stund án síma gefa heilanum tækifæri til að endurstilla sig,“ bendir Berglind á.

Næring skiptir líka máli. „Þegar við setjumst niður og borðum í ró og nærum líkamann með próteinríkri og næringarríkri máltíð styðjum við bæði líkama og huga. Fyrir mig er skál af grískri jógúrt með berjum og hnetum einföld leið til að taka stutta pásu og fylla á orkuna án þess að flýta mér.“

Lífsgleði snýst ekki um að bæta enn einu verkefninu á verkefnalistann. „Lífsgleði snýst um að hægja aðeins á, gefa líkamanum svigrúm til að jafna sig og muna að hvíld er ekki verðlaun eftir afrek, hún er forsenda þess að okkur geti liðið vel.“

Berglind deilir hér með okkur einfaldri uppskrift að hollum og sætum bitum sem gleðja sálina.

‍

Stökkir rísbitar

120 ml möndlumjólk frá Isola

8 stk döðlur frá MUNA

5 stk rískökur frá MUNA

Nokkur stk rúsínur frá MUNA

Kasjúhnetur með salti frá MUNA

150 gr suðusúkkulaði

Sjávarsalt, má sleppa

‍

Aðferð:

Hitið möndlumjólk og döðlur í potti. Stappið döðlurnar með gaffli þar til þær eru maukaðar. Myljið rískökur og bætið saman við. Mótið í form að eigin vali og veltið upp úr söxuðum rúsínum og kasjúhnetum. Frystið í 1 klst.

Bræðið súkkulaði yfir vatnsbaði og dýfið rísbitunum í. Valfrjálst að strá sjávarsalti yfir. Geymið í frysti.

Lykillinn að betri heilsu gæti legið í þörmunum

Dr. Birna G. Ásbjörnsdóttir

Á undanförnum árum hafa rannsóknir varpað nýju ljósi á mikilvægi örveruflóru þarmanna fyrir heildræna heilsu okkar. Þarmarnir gera mun meira en að melta matinn því þeir hafa áhrif á ónæmiskerfið, efnaskipti og jafnvel andlega líðan. En hvað getum við sjálf gert til að hlúa að þessu innra vistkerfi? Dr. Birna G. Ásbjörnsdóttir, doktor í heilbrigðisvísindum, segir að svarið liggi ekki í skyndilausnum heldur litlum ákvörðunum sem við tökum á hverjum degi.

Dr. Birna hefur á síðastliðnum árum rannsakað samspil meltingar, örveruflóru þarmanna og almennrar heilsu. Að hennar sögn hefur skilningur vísindanna á þessu flókna vistkerfi aukist gríðarlega á undanförnum árum og sýnt að áhrif þess ná langt út fyrir meltinguna. „Við tölum gjarnan um þarmaflóru en ég kýs frekar að nota hugtakið örveruflóra þarmanna því það lýsir betur því lifandi vistkerfi sem þar er að finna. Rannsóknir síðustu ára hafa sýnt að þetta örveruvistkerfi á í stöðugum samskiptum við ónæmiskerfið, efnaskiptin og heilann og hefur þannig áhrif á bæði líkamlega og andlega heilsu,“ segir hún.

Meltingin er eitt mikilvægasta grunnkerfi líkamans

Birna bendir á að meltingin sé einn mikilvægasti hornsteinn góðrar heilsu og þegar við hlúum að innra vistkerfi líkamans styðjum við um leið við fjölmörg önnur líffræðileg kerfi sem vinna saman að því að viðhalda heilsu og vellíðan.

Meltingarkerfið sinnir mun stærra hlutverki en að brjóta niður fæðuna sem við borðum. Þar fer fram upptaka næringarefna, stór hluti ónæmiskerfisins á sér þar heimili og í þörmunum býr fjölbreytt örveruflóra sem gegnir lykilhlutverki fyrir heilsuna.

„Rannsóknir benda sífellt sterkara til þess að heilbrigt og fjölbreytt innra vistkerfi geti stutt við góða meltingu, eðlilega ónæmisstarfsemi og almenna vellíðan. Þetta undirstrikar hversu nátengd líffræðileg kerfi líkamans eru,“ segir Birna.

Að hennar mati hefur mataræðið líklega mest áhrif, og þá sérstaklega fjölbreytnin í því sem við borðum. „Regluleg neysla trefjaríkra fæðutegunda, heilkorna, bauna, hneta, fræja, ávaxta, grænmetis og gerjaðra matvæla getur stutt við fjölbreytta örveruflóru. En örveruflóran mótast ekki aðeins af fæðunni. Svefn, regluleg hreyfing, streitustjórnun og lyfjanotkun, sérstaklega óþarfa sýklalyf, geta einnig haft mikil áhrif. „Þess vegna lít ég á heilbrigði sem samspil margra daglegra venja frekar en eins ákveðins þáttar.“

Fjölbreytnin skiptir mestu máli

Ef Birna ætti að nefna eitt atriði sem styður best við örveruflóruna væri það fjölbreytni. „Mismunandi fæðutegundir úr jurtaríkinu innihalda ólíkar trefjar og plöntuefni sem næra mismunandi tegundir örvera. Ég hvet fólk því frekar til að huga að fjölbreytni en að einblína á einhverja eina fæðutegund. Ávextir, grænmeti, baunir, heilkorn, hnetur og fræ eru góður grunnur og gerjuð matvæli geta einnig verið mikilvæg viðbót fyrir marga.“

Hún segir algengt að fólk leiti að skyndilausnum þegar meltingin er ekki í lagi. „Margir vonast eftir því að eitt fæðubótarefni, ein ofurfæða eða það að útiloka ákveðin matvæli leysi vandann. En góð heilsa byggir fyrst og fremst á umhyggju fyrir sjálfum sér. Harkalegar aðgerðir eins og strangir kúrar eða óþarfa útilokanir gera oft meira ógagn en gagn.“ Birna segist því frekar vilja tala um að hlúa að örveruflórunni en að „laga“ hana. „Hún er lifandi vistkerfi sem bregst stöðugt við því hvernig við lifum, borðum og hugsum um okkur sjálf.“

Enginn einn mælikvarði segir alla söguna

En hvernig vitum við hvort örveruflóran sé heilbrigð? „Það er enginn einn mælikvarði sem segir okkur það enda er örveruflóran einstaklingsbundin. Reglulegar hægðir, góð melting og almenn vellíðan eru vissulega jákvæð merki en meltingareinkenni geta átt sér margar skýringar. Þess vegna horfi ég frekar á heildarmyndina en eitt einkenni.“

Eitt ráð sem allir geta tileinkað sér

Ef Birna ætti að gefa eitt einfalt heilsuráð væri það skýrt: „Hugið að fjölbreytni í fæðuvali. Í stað þess að einblína á eina fæðutegund eða eina reglu er mun verðmætara að borða fjölbreytt úrval jurtafæðis. Fjölbreytni skapar seiglu, það á jafnt við um náttúruna og örveruflóru þarmanna,“ segir hún og bætir við að svefn, regluleg hreyfing og streitustjórnun séu ekki síður mikilvægir þættir. „Heilsa veltur ekki á einhverju einu og við náum henni ekki með einu átaki. Hún er ferðalag sem byggist á þeim ákvörðunum sem við tökum á hverjum degi. Þegar við hlúum að fjölbreytni í mataræði og lífsstíl erum við um leið að hlúa að því mikilvæga vistkerfi sem býr innra með okkur.“

‍

Greinar & góð ráð

Hollráð

Góð melting er grunnur að góðri heilsu

Með réttum matarvenjum og markvissum stuðningi getum við stutt við meltinguna, aukið vellíðan og hjálpað líkamanum að nýta næringuna betur.

Meltingin gegnir lykilhlutverki í heilsu okkar. Hún sér til þess að líkaminn geti brotið niður fæðuna sem við borðum og nýtt þau næringarefni sem hún inniheldur. Þegar meltingin er í góðu jafnvægi líður okkur oft betur, við höfum meiri orku og næringin nýtist betur. Ef meltingin starfar hins vegar ekki sem skyldi geta komið fram einkenni eins og uppþemba, hægðatregða eða meltingaróþægindi eftir máltíðir.

Byrjum á trefjunum

Ein áhrifaríkasta leiðin til þess að stuðla að bættri meltingu og þarmaflóru er trefjaríkt mataræði. Trefjar styðja við eðlilegar hægðir og eru jafnframt næring fyrir gagnlegar bakteríur í þörmunum. Grænmeti, ávextir, baunir, heilkorn, hnetur og fræ ættu því að vera stór hluti af daglegu mataræði.

Ef erfitt reynist að ná nægilegri trefjainntöku getur trefjaviðbót eins og Psyllium Husk verið góð viðbót. Psyllium Husk bindur vatn í meltingarveginum, eykur rúmmál hægða og styður þannig við reglulega meltingu. Mikilvægt er þó alltaf að drekka vel af vatni samhliða aukinni trefjaneyslu.

Styðjum við meltinguna með jurtum

Jurtir hafa verið notaðar öldum saman til að styðja við eðlilega meltingu og vellíðan í meltingarvegi. Margar þeirra innihalda náttúruleg plöntuefni sem geta stuðlað að eðlilegri starfsemi meltingarkerfisins og stutt við reglulega þarmastarfsemi. Þó að mataræði og heilbrigðar lífsvenjur séu alltaf grunnurinn að góðri meltingu geta vel valdar jurtir verið góð viðbót fyrir þá sem vilja styðja enn frekar við meltingarheilsuna.

Triphala er þekkt jurt sem hefur lengi verið notuð til að styðja við reglulega meltingu og stuðla að heilbrigðri meltingu. Jurtablöndur eins og Gastro Comfort geta verið gagnlegar, til að mynda ef um viðkvæma meltingu er að ræða, og geta stuðlað að aukinni vellíðan í meltingavegi. Gastro Comfort inniheldur valdar jurtir og náttúruefni sem geta hjálpað til við að róa meltingarkerfið og draga úr meltingaróþægindum.

Meltingarensím geta auðveldað niðurbrot fæðu

Líkaminn framleiðir náttúrulega meltingarensím sem brjóta niður prótein, fitu og kolvetni. Fyrir suma getur þó verið gagnlegt að taka inn meltingarensím, sérstaklega eftir stórar eða þungar máltíðir eða þegar meltingin er hæg. Digestive Ultimate frá Now inniheldur meltingarensím sem geta stutt við eðlilegt niðurbrot fæðunnar og þannig hjálpað líkamanum að nýta næringarefnin betur.

Góðar heilsuvenjur sem skipta máli

Góð melting byggist fyrst og fremst á daglegum venjum. Borðaðu fjölbreytt og trefjaríkt mataræði, veldu grænmeti og ávexti daglega, tyggðu matinn vel, drekktu nægan vökva og gefðu þér tíma til að borða í rólegheitum. Regluleg hreyfing og streitustjórnun geta einnig haft jákvæð áhrif á meltinguna.

Þegar grunnurinn er í lagi geta markviss bætiefni eins og trefjar, meltingarensím eða jurtablöndur verið góð viðbót fyrir þá sem vilja styðja enn frekar við meltingarheilsuna.

Góðgerlarík fæða fyrir þarmaflóruna

Gerjun er aldagömul aðferð til að varðveita mat en hún hefur einnig þann kost að auka magn lifandi góðgerla í fæðunni. Súrkál, mjólkursýrt grænmeti, kefír, misó, kombucha og aðrar gerjaðar matvörur geta því verið góð viðbót við fjölbreytt mataræði. Góðgerlar (e. probiotics) í bætiefnaformi hafa verið rannsakaðir við ýmsum meltingarvandamálum, m.a. uppþembu, hægðatregðu og niðurgangi, og geta reynst gagnlegir þegar þörf er á því að byggja upp þarmaflóruna með markvissum hætti.

Hvernig á að velja góðgerla?

Þegar valdir eru góðgerlar er mikilvægt að horfa ekki eingöngu á fjölda baktería heldur einnig á samsetningu bakteríustofna og þarfir hvers og eins. NOW býður upp á fjölbreytt úrval góðgerla sem eru þróaðir fyrir ólíkar þarfir.

Probiotic-10 25 Billion er góður kostur fyrir daglega notkun og hentar þeim sem vilja styðja við heilbrigða meltingu og þarmaflóru til lengri tíma. Formúlan inniheldur 10 vel rannsakaða bakteríustofna og 25 milljarða í hverjum skammti.

Probiotic-10 50 Billion inniheldur sömu 10 bakteríustofna en í hærri styrk. Hún getur hentað þeim sem vilja veita meltingunni aukinn stuðning, til dæmis á tímabilum þegar meltingin hefur verið viðkvæm eða t.d. eftir sýklalyfjainntöku.

Probiotic-10 100 Billion er sterkasta útgáfan í Probiotic-10 línunni. Hún inniheldur sömu fjölbreyttu bakteríustofnana en í háum styrk og hentar þeim sem vilja öflugan og markvissan stuðning við þarmaflóruna í ákveðinn tíma.

Women's Probiotic er sérstaklega þróað fyrir konur. Auk þess að styðja við heilbrigða þarmaflóru inniheldur formúlan bakteríustofna sem eru valdir með hliðsjón af eðlilegri örveruflóru kvenna.

BerryDophilus Kids eru tuggutöflur með blöndu góðgerla sem eru sérstaklega ætlaðar börnum. Þær eru með góðu berjabragði og henta vel sem daglegur stuðningur við heilbrigða meltingu og þarmaflóru barna.

‍

5 fæðutegundir sem styðja við góða meltingu

Góð melting byrjar meðal annars á því sem við borðum. Fjölbreyttur og trefjaríkur matur, sem er sem næst sínu upprunalegu formi, nærir líkamann og styður við þarmaflóruna - og úr nógu er að velja í Nettó.

Chiafræ og önnur fræ
Chiafræ eru sérstaklega trefjarík og einfalt er að bæta þeim út á jógúrt, graut eða í búst. Hörfræ eru líka góð uppspretta trefja.

Trefjaríkir ávextir og ber
Hindber, perur, epli og kiwi eru góðir kostir. Borðaðu hýðið með þar sem það á við því þar er líka að finna trefjar og næringarefni.

Grænmeti
Grænar baunir, spergilkál, gulrætur og rósakál eru dæmi um trefjaríkt grænmeti. Fjölbreytt grænmeti gefur ólíkar tegundir trefja og getur stutt við fjölbreytta þarmaflóru.

Hnetur
Möndlur og pistasíuhnetur eru meðal trefjaríkari hneta og eru næringarríkur og mettandi kostur.

Gerjaðar vörur
Súrkál, kefír og kombucha eru dæmi um gerjuð matvæli. Gerjaðar vörur sem innihalda lifandi gerla geta verið góð viðbót við fjölbreytt mataræði.

Litlar breytingar geta skipt miklu máli. Veldu fjölbreyttan og trefjaríkan mat sem nærir bæði þig og þarmaflóruna.

‍

Næring sem styður við hlaupin

Hlaup eru gríðarlega vinsæl enda er fátt einfaldara en að reima á sig hlaupaskóna og leggja af stað. Næring skiptir máli, hvort sem markmiðið er að njóta hreyfingarinnar, bæta tímann sinn eða undirbúa sig fyrir keppni.

Þegar líkaminn fær næga orku og vökva líður okkur betur á meðan við hlaupum og við eigum auðveldara með að jafna okkur eftir á.

Kolvetni gefa orku

Þegar við hlaupum notar líkaminn fyrst og fremst kolvetni sem orkugjafa. Í lengri hlaupum fara þessar birgðir smám saman að tæmast og því er mikilvægt að fylla á áður en orkuleysið gerir vart við sig. Góð þumalputtaregla er að taka eitt orkugel í hlaupi sem tekur um 60 mínútur. Ef hlaupið er lengra er ráðlagt að bæta reglulega á orkuna, yfirleitt á 20-30 mínútna fresti. Flestir hlauparar stefna að því að innbyrða 30-60 g af kolvetnum á klukkustund en í mjög löngum og krefjandi hlaupum geta vel þjálfaðir hlauparar nýtt sér allt að 70-90 g á klukkustund.
Energy Gel PRO orkugelin frá BioTechUSA eru þægileg og góð til þess að fylla á orkuna. Gelið inniheldur fullkomna blöndu kolvetna ásamt söltum, steinefnum, magnesíum og B6-vítamíni. Áferð gelsins er létt og mjúk svo auðvelt er að koma því niður. Gelið hentar einnig vel í fjallgöngur, hjólaferðir, golf og aðrar þolíþróttir þar sem þörf er á fljótlegri orku.

‍Ekki gleyma að vökva þig

Þegar við svitnum missum við ekki bara vökva heldur einnig sölt og steinefni sem skipta máli fyrir eðlilega vöðvastarfsemi og frammistöðu. Í stuttum hlaupum dugar vatn oft vel, en eftir því sem hlaupin verða lengri og meira krefjandi verður sífellt mikilvægara að taka inn kolvetni, sölt og steinefni.
Isotonic kolvetnaduftið frá BioTechUSA er vinsæll kostur meðal hlaupara og annarra sem stunda þolíþróttir. Það inniheldur þrjár tegundir kolvetna, sex mikilvæg sölt og steinefni ásamt C- og B6-vítamínum. Drykkurinn hentar vel í lengri æfingum og keppnum þar sem markmiðið er að viðhalda bæði orku og góðu vökvajafnvægi. Hann er einnig frábær kostur í fjallgöngur, hjólaferðir og aðra langvarandi hreyfingu. ‍

Kreatín fyrir hlaupara‍

Margir tengja kreatín við lyftingasalinn, en það nýtist einnig hlaupurum. Kreatín styður við kraft, styrk og endurheimt og er góður kostur fyrir þau sem vilja jafna sig hraðar eftir krefjandi æfingar eða stunda styrktarþjálfun samhliða hlaupunum.
Bestum árangri er náð með því að taka 3-5 g af kreatíni daglega. Auðvelt er að bæta því út í próteinsjeik eftir æfingu til að styðja við endurheimt.

‍Prótein fyrir endurheimt

Eftir hlaup eða aðra mikla áreynslu er mikilvægt að gefa líkamanum prótein til að styðja við uppbyggingu og viðhald vöðva.

100% Pure Whey próteinduftið frá BioTechUSA er fljótleg og þægileg leið til að hefja endurheimt eftir æfingu eða keppni. Þegar því er blandað með kreatíni og kolvetnum fær líkaminn næringuna sem hann þarf til að jafna sig og undirbúa sig fyrir næstu æfingu.

Orka á meðan á æfingu stendur hjálpar þér að viðhalda afköstum og frammistöðu. Prótein eftir æfingu styður við endurheimt og uppbyggingu vöðva. Saman skapa þau betri grunn fyrir árangur og næstu æfingu.

Hér fyrir neðan finnur þú uppskrift að einföldum og næringarríkum próteinsjeik sem hentar vel eftir æfingar eða keppni.

‍Hlauparinn – próteinsjeik eftir æfingu

300 ml möndlumjólk
30 g 100% Pure Whey
5 g kreatín
50 g banani
50 g mangó
20 g haframjöl
10 g hnetusmjör
5 ísmolar

Setjið allt hráefnið í blandara og blandið þar til drykkurinn verður silkimjúkur.

5 góð ráð fyrir hlaupara

Borðaðu kolvetnaríka máltíð 2–3 klukkustundum fyrir lengri hlaup.

Taktu orkugel ef hlaupið er lengra en um 60 mínútur.

Drekktu reglulega og fylltu á sölt og steinefni í löngum hlaupum.

Borðaðu prótein og kolvetni innan klukkustundar eftir að æfingu lýkur.

Taktu kreatín daglega ef markmiðið er betri styrkur og endurheimt.

‍

Fylltu ísskápinn af góðri næringu

Fylltu ísskápinn af einföldum grunnvörum sem auðvelt er að grípa í þegar hungrið lætur á sér kræla. Þegar góðir kostir eru til staðar þegar við opnum ísskápinn er auðveldara að taka góðar ákvarðanir hvað varðar heilsuna.

Þetta eru vörur sem Elín Jónsdóttir, heilsuráðgjafi Nettó, á alltaf til heima hjá sér. „Ástæðan er einföld. Þetta eru matvæli sem gefa góða næringu, endast vel og auðvelt er að nýta á marga mismundandi vegu. Ég tel að lykillinn að góðri heilsu sé alls ekki að hafa allt fullkomið þegar kemur að matarræðinu, heldur að það sé einfalt að borða vel,“ segir hún.

Egg – fljótleg og próteinrík máltíð eða millimál.
Grísk jógúrt – hentar vel í morgunmat eða sem millimál með berjum og hnetum.
Kartöflur – næringarrík og vanmetin grunnfæða sem passar með flestum réttum.
Harðfiskur – próteinríkt og einfalt snarl.
Ávextir og lárpera – auðvelt að grípa í þegar orkuna vantar.
Frosin ber – tilvalin í jógúrt, hafragraut eða smoothie.
Frosið grænmeti – bjargar kvöldmatnum þegar ferska grænmetið klárast.

Mundu: Það þarf ekki að borða fullkomlega. Lykillinn er að það sé auðvelt að borða vel með því að eiga alltaf til næringarríkan grunn heima.

‍

Fréttir

Sjá allt

3746

kr. stk.

4995

kr. stk.

Smoothie blandari

Elvita

25%

afsláttur

2996

kr. stk.

3995

kr. stk.

Eggjasuðutæki

Elvita, stál

25%

afsláttur

17246

kr. stk.

22995

kr. stk.

Loftsteikingarpottur

Severin, 5L

25%

afsláttur

5996

kr. stk.

7995

kr. stk.

Töfrasproti

Elvita, 1000w, stál

25%

afsláttur

12746

kr. stk.

16995

kr. stk.

Matvinnsluvél

Bosch, 800w

25%

afsláttur

Button Text

Hreint heimili á forsendum fjölskyldunnar

Heimilið

Hreint heimili á forsendum fjölskyldunnar

Þegar við eignumst börn breytist gjarnan sýn okkar á ýmsa hluti. Ósjálfrátt verðum við meðvitaðri um hvað börnin snerta, hvað þau setja upp í sig og hvaða efni þau komast í snertingu við á hverjum degi. Fyrir Örnu Ýr Jónsdóttur, þriggja barna móður og hjúkrunarfræðing, hefur það meðal annars leitt til þess að hún hugar vel að því hvaða hreingerningarvörur notaðar eru á heimilinu.

Hún leggur þó áherslu á að hreint heimili þurfi ekki að þýða efnasterílt heimili. „Mér finnst kámug puttaför, skyrsletta eða bananabiti á gólfinu vera hluti af hreinu heimili. Sterk hreingerningarlykt er ekki lengur það sem ég tengi sjálfkrafa við hreinlæti.“

Litlar hendur og iljar en stór ábyrgð

Börn eru í miklu meiri snertingu við umhverfi sitt en fullorðnir. Þau skríða á gólfinu, leika sér þar, snerta allt í kringum sig og setja svo hendurnar upp í munn. Það sama á við um gæludýr sem eyða stórum hluta dagsins á gólfinu og laumast í að sleikja upp matarbita sem falla niður.

„Þess vegna finnst mér mikilvægt að geta þrifið vel án þess að þurfa alltaf sterk efni. Ég nota Sonett Bathroom Cleaner mikið við dagleg þrif á baðherberginu og í eldhúsinu. Þegar það þarf að takast á við fitu og þrálátari óhreinindi finnst mér Sonett Power Cleaner mjög góður.“

Það sem fer á diskana berst einnig inn í okkur

Uppþvottavélin er í stöðugri notkun á heimilinu og segist Arna sérstaklega hafa orðið meðvituð um hreinsiefni eftir að hún fór að nota sílikonílát og barnadiska.

„Maður þekkir sterku efnalyktina sem getur setið eftir á glösum, diskum og barnadiskum. Mér finnst það minna mig á að við notum þessa hluti dag eftir dag undir mat og drykk. Þess vegna hef ég verið mjög ánægð með uppþvottakubbana frá Sonett. Þeir þrífa vel án þess að skilja eftir sig þessa sterku lykt.“

Hún horfir líka á hlutina í stærra samhengi. „Það sem fer niður í niðurfallið hverfur ekki bara. Mér finnst mikilvægt að hugsa um áhrif hreinsiefna, bæði á fjölskylduna og umhverfið.“

Blettir í flíkum

Blettir í fötum eru óhjákvæmilegur hluti af lífi barna og sem þriggja barna móðir segist Arna hafa lært það af reynslunni.

„Ég hef aðeins of oft skemmt barnaflíkur með of sterku blettaspreyi. Í dag nota ég Sonett Stain Remover Spray og finnst það virka mjög vel. Mér finnst sérstaklega gott að það hentar líka fyrir ull og aðrar viðkvæmar flíkur.“

Smáar ákvarðanir skipta máli

Fyrir Örnu snýst val á hreingerningarvörum fyrst og fremst um meðvitaðar ákvarðanir en ekki um að gera allt fullkomlega. „Ég vil að börnin mín geti leikið sér á gólfinu og að kötturinn okkar geti legið þar án þess að ég hafi áhyggjur af því að yfirborðið sé efnasterílt. Sonett-vörurnar hafa hjálpað mér að finna ákveðið jafnvægi, þannig að heimilið sé hreint og snyrtilegt en um leið notalegt og gott fyrir fjölskylduna.“

„Fyrir mér snýst þetta einfaldlega um að velja það sem mér finnst henta fjölskyldunni minni best.“

‍

Heimilið

Änglamark - gott fyrir þig og umhverfið

Änglamark er norrænt vörumerki fyrir þau sem vilja vandað val í hversdaginn, hvort sem það er í matarkörfuna, fyrir börnin, þvottinn eða daglega umhirðu. Í línunni er fjölbreytt úrval vara sem eru ýmist lífrænt vottaðar, Svansvottaðar eða umhverfisvænar.

Hvað felst í þessum merkingum?

Lífrænt
Lífræn vottun segir til um hvernig varan eða hráefnin eru framleidd. Í lífrænni ræktun eru strangar takmarkanir á notkun varnarefna og tilbúins áburðar, með áherslu á náttúrulegri aðferðir við ræktun og framleiðslu.

Svansvottað
Svanurinn er opinbert norrænt umhverfismerki. Svansvottaðar vörur þurfa að uppfylla strangar kröfur sem miða að því að draga úr umhverfisáhrifum. Kröfurnar eru mismunandi eftir vöruflokkum og geta meðal annars náð til innihaldsefna, framleiðslu, umbúða og notkunar.

Umhverfismiðað
Umhverfissjónarmið geta birst á ýmsan hátt, til dæmis í vali á hráefnum, takmörkunum á ákveðnum efnum, umbúðum og kröfum til framleiðslu. Vottanir og merkingar auðvelda þér að þekkja vörur sem uppfylla skilgreindar kröfur.

Leitaðu eftir Änglamark næst þegar þú verslar í Nettó!

‍

Hollráð

Byggjum upp góða máltíð

Heilnæm máltíð þarf ekki alls ekki að vera flókin og einföld leið er að hugsa um þrjá grunnþætti: Prótein, góða fitu og kolvetni úr næringarríkum mat.

Prótein

Prótein hjálpar m.a. til við að byggja upp og viðhalda vöðvum og stuðlar að góðri mettun. Því er góð relga að hafa prótein í hverri máltíð.

Góðir próteingjafar eru til dæmis:

fiskur og harðfiskur

kjöt og kjúklingur

grísk jógúrt og kotasæla

baunir og linsur

Góð fita

Fita gefur okkur orku, gegnir lykilhlutverki fyrir frumur og hormónastarfsemi og hjálpar líkamanum að taka upp fituleysanlegu vítamínin A, D, E og K.

Góðir fitugjafar eru til dæmis:

avókadó

ólífuolía

hnetur og fræ

feitur fiskur

Smjör, tólg og önnur dýrafita

Kolvetni

Kolvetni eru mikilvægur orkugjafi. Veldu kolvetnagjafa sem eru sem næst sínu upprunalega formi og gefa líka trefjar, vítamín og steinefni.

Góðir kolvetnagjafar eru til dæmis:

grænmeti

kartöflur og sætar kartöflur

ávextir og ber

hafrar og annað heilkorn

baunir og linsur

Einföld regla: Hugsaðu um næringuna sem maturinn gefur þér, ekki bara hitaeiningarnar.

‍

Uppskrift

Makríl vefjur

Makríll er skemmtilegt hráefni sem má svo sannarlega nota í fjölbreytta rétti. Hér fær hann að njóta sín í ferskum og bragðgóðum vefjum með avocado, tómötum, spínati og stökkum lauk. Einfalt, fljótlegt og aðeins öðruvísi.

Innihald:

4 stk tortillur að eigin vali
4 msk sýrður rjómi
30 spínatblöð
2 stk þroskaðir tómatar
3 dósir makríll
2 stk þroskuð avocado
1 stk rauðlaukur
2 stk vorlaukar
Nýmalaður svartur pipar

Aðferð:

Smyrjið sýrðum rjóma á tortillurnar.
Leggið spínatblöð í miðjuna þannig að sum blöðin standi aðeins út fyrir á báðum endum, bætið tómat og avocado sneiðum ofan á spínatið.
Setjið makríl yfir, síðan sneiddan rauðlauk og vorlauk.
Rúllið tortillunni þétt upp.

‍

Uppskrift

Sumac picklaður rauðlaukur

Vissir þú að kryddið Sumac hefur þrisvar sinnum meiri andoxunarkraft en acai eða bláber?

Frábær pikklaður laukur sem er hægt að nota með allskonar mat eins og til að toppa salöt, mexíkanskan mat, pottrétti eða opnar samlokur.

Af hverju andoxunarefni eins og sumac skipta máli:

Hjálpa til við að berjast gegn bólgum
Styðja við hjartaheilsu
‍‍Hjálpa til við að berjast gegn bólgum
Styðja við hjartaheilsu
Vernda frumur gegn skemmdum
Styðja við almenna langlífi

Innihaldsefni:
1 stór rauðlaukur, þunnt sneiddur
1/2 bolli rauðvínsedik
3 msk sumac frá Kryddhúsinu
1 msk sjávarsalt frá Kryddhúsinu
2 msk fersk steinselja

Blandið innihaldsefnunum saman í meðalstóra krukku
Lokið krukkunni og geymið í isskáp – geymist í 1-2 vikur í ísskáp

‍

Uppskrift

Súkkulaði- og banana hafragrautur geymdur yfir nóttina

Dagarnir eru stutter, morgnarnir annasamir og þá er fátt betra en að eiga krukku af tilbúnum hafragraut sem bíður í ísskápnum. Með Turtle Chocolate & Banana hafragrautsblöndunni verður þetta einstaklega einfalt, þar sem grauturinn er þegar bragðbættur, næringarríkur og hollur. Hafragrautsblandan er lífræn og 100% náttúruleg, glútenlaus og rík af trefjum og heilkornum.

Hráefni (1 skammtur)

Grunnurinn

1 bolli (100 gr) Turtle Chocolate & Banana Porridge

200 ml ósæt heslihnetumjólk (eða önnur jurtamjólk að eigin vali)

1–2 msk hlynsíróp

2 msk hnetusmjör

1 msk brætt súkkulaði

1 msk chiafræ

Klípa af salti

Veldu þína uppáhalds útgáfu

Súkkulaði, banani og hnetusmjör

Bananasneiðar

Smá aukahnetusmjör

Vanilluskyr

Turtle Oat cruncy granóla

Súkkulaði og hindber

2 msk hindberja-chiasulta (gerð úr 1 bolla hindberjum og 2 msk chiafræjum)

Brætt dökkt súkkulaði

Fersk hindber (valfrjálst)

Aðferð

Settu Turtle Chocolate & Banana hafragrautsblönduna, heslihnetumjólk og klípu af salti í pott.

Hitaðu við meðalhita þar til blandan verður mjúk og kremkennd.

Hrærið hlynsírópi, hnetusmjöri, bræddu súkkulaði og chiafræjum saman við þar til allt hefur blandast vel.

Helltu grautnum í krukku eða skál.

Bættu við því hráefni sem þér finnst best.

Settu lok á krukkuna og geymdu í ísskáp yfir nótt.

Hugmyndir að tilbreytingum

Meiri stökkleiki: Bættu við granóla, söxuðum hnetum eða kakónibbum.

Sætari útgáfa: Bættu við hunangi, meira hlynsírópi eða döðlusírópi.

Ávextir: Epli, perur eða ferskar fíkjur.

Extra dekur: Toppaðu með heslihnetukremi eða möndlusmjöri.

‍

Uppskrift

Ljúffengar og einfaldar granólastangir með Power Granóla með hnetum og fræjum.

Fullkomið snarl fyrir annasama daga! Þessar stökku granólastangir eru fljótlegar í gerð og henta einstaklega vel í nesti, í vinnuna eða skólann. Granólastangirnar eru vegan, glúten- og kornlausar. Þær eru bæði bragðgóður og hollari valkostur en hefðbundnar súkkulaðistangir og sykurríkt snarl.

Hráefni

100–150 gr Turtle Power Granola Nuts & Seeds
(notaðu meira ef þú vilt stífari stangir eða minna ef þú vilt þær mýkri)

2 msk hnetusmjör

100 gr dökkt súkkulaði (eða það súkkulaði sem þér finnst best)

Aðferð

Granólabotn

Settu granóla í skál.

Bættu hnetusmjörinu út í og hrærðu vel þar til blandan hefur blandast vel saman.

Settu blönduna í lítið ferkantað form með bökunarpappír í botninn.

Þrýstu blöndunni vel niður með skeið svo yfirborðið verði slétt og þétt.

Súkkulaðihjúpur

Bræddu súkkulaðið varlega yfir vatnsbaði eða í örbylgjuofni.

Helltu bráðna súkkulaðinu yfir granólað og dreifðu því jafnt yfir.

Settu formið í ísskáp þar til súkkulaðið hefur harðnað.

Skerðu í stangir eða ferninga.

Njóttu svo þessa stökkva, súkkulaðikennda og ljúffenga snarls!

Prófaðu mismunandi útgáfur

Skiptu hnetusmjörinu út fyrir möndlusmjör eða kasjúsmjör fyrir mildara bragð.

Bættu við þurrkuðum ávöxtum eins og trönuberjum eða rúsínum fyrir sætt og súrt bragð.

Stráðu örlitlu sjávarsalti yfir súkkulaðið áður en það harðnar.

‍